एटीएमको डुप्लिकेट कार्ड बनाएर ठगी, यसरी निकालिन्छ तपाईंको खाताबाट पैसा

काठमाण्डौ । आजकल, डिजिटल युगले बैंकिङलाई जति सजिलो बनाएको छ, साइबर अपराधीहरूलाई पनि उत्तिकै चलाख बनाएको छ। एटीएमबाट नगद निकाल्ने होस्, पेट्रोल पम्पमा भुक्तानी गर्ने होस्, वा रेस्टुरेन्टको बिल तिर्ने होस्, हामी सबै कुराको लागि डेबिट वा क्रेडिट कार्ड प्रयोग गर्छौं। तर अब यी कार्डहरूको नक्कल गरेर ठगी भइरहेको छ। कार्ड क्लोनिङ मार्फत यो ठगी भइरहेको हो ।

यदि तपाईंसँग आफ्नो कार्ड छ भने पनि, कार्ड क्लोनिङ मार्फत पैसा कसरी चोरी भइरहेको छ ?

कार्ड क्लोनिङ एक धोखाधडी हो जसमा साइबर अपराधीहरूले तपाईंको डेबिट वा क्रेडिट कार्डको जानकारी चोर्छन् र ठ्याक्कै प्रतिकृति बनाउँछन्। त्यसपछि तपाईंको खाताबाट पैसा निकालिन्छ, र तपाईंले आफ्नो मोबाइल फोनमा लेनदेनको सन्देश प्राप्त गर्दा मात्र तपाईंलाई यसको बारेमा थाहा हुन्छ।

कार्ड क्लोनिङ भनेको के हो ?

वास्तवमा, जब तपाईं कुनै पनि स्वाइप मेसिन वा एटीएममा आफ्नो कार्ड प्रयोग गर्नुहुन्छ, यो प्रतिलिपि हुन्छ। कार्ड क्लोनिङमा ठगी गर्नेहरूले एटीएम वा स्वाइप मेसिनमा सानो उपकरण जोड्छन्। यो उपकरणलाई स्किमरु भनिन्छ।जब तपाईं आफ्नो कार्ड घुसाउनुहुन्छ वा स्वाइप गर्नुहुन्छ, यसले डेटा प्रतिलिपि गर्छ। यसले तपाईंको चुम्बकीय पट्टीबाट जानकारी चोर्छ। यसले लुकेको क्यामेरा वा नक्कली किप्याड पनि प्रयोग गर्छ। यसले तपाईंको एटीएम पिन पनि रेकर्ड गर्छ।

कसरी कार्ड विवरण र पिनले. खेल समाप्त हुन्छ ?

यी दुई जानकारीको साथ, अपराधीहरूले डुप्लिकेट कार्ड सिर्जना गर्छन् र तपाईंको खाताबाट पैसा निकाल्छन्।

खतरा कहाँ छ ?

एटीएम मेसिनहरू

पेट्रोल पम्पहरू

रेस्टुरेन्टहरू

साना पसलहरूमा पीओएस मेसिनहरू

कुनै पनि स्वीपस्टेक्स मेसिनको प्रयोग

अज्ञात वा भीडभाड भएका ठाउँहरू

मुख्य कुरा के हो भने पुराना चुम्बकीय स्ट्राइप कार्डहरू बढी असुरक्षित हुन्छन्।

इएमभी चिपमा आधारित कार्डहरू अलि सुरक्षित मानिन्छन्।

यदि तपाईंसँग अझै पनि तपाईंको पुरानो कार्ड छ भने, यसलाई बदल्नु उत्तम हुन्छ।

त्यसो भए केहि गलत छ कि छैन भनेर कसरी थाहा पाउने?

कार्ड क्लोनिङ प्रायः क्षति भइसकेपछि मात्र पत्ता लाग्छ।

यद्यपि, केही संकेतहरूले तपाईंलाई पहिले नै सचेत गराउन सक्छन्

कारोबार नगरी पैसा डेबिट भएको बारेमा सन्देश

खाताबाट अचानक ठूलो रकम निकासी

एटीएम कार्ड स्लट खुकुलो हुनु

किप्याडमा अतिरिक्त तह वा टाँसिने पदार्थ

मेसिन वरिपरि अनौठा साना उपकरणहरू वा तारहरू

यदि तपाईंलाई एटीएम मेसिनको बारेमा कुनै शंका छ भने, यसलाई प्रयोग नगर्नुहोस्।

देशमा यस्ता घटनाहरू किन बढ्दै छन् ? 

डिजिटल भुक्तानीको वृद्धिसँगै कार्डको प्रयोग पनि बढेको छ।

धेरै लेनदेन हुनुको अर्थ धेरै अवसरहरू हुन्, र यो अपराधीहरूका लागि फाइदा हो।

साइबर अपराधीहरूले प्रविधिको शोषण गर्न निरन्तर नयाँ तरिकाहरू खोजिरहेका छन्।

प्रायः, डेटा डार्क वेबमा बेचिन्छ र त्यसपछि दुरुपयोग गरिन्छ।

कार्ड क्लोनिङबाट कसरी बच्ने ? यी ७ महत्त्वपूर्ण सुझावहरू पालना गर्नुहोस्:

१. आफ्नो पिन प्रविष्ट गर्दा किप्याडलाई हातले छोप्नुहोस्।

२. अज्ञात लिङ्क, कल वा सन्देशहरू मार्फत कार्ड विवरणहरू साझा नगर्नुहोस्।

३. आफ्नो बैंकको एसएमएस र इमेल अलर्ट सेवाहरू सधैं सक्रिय राख्नुहोस्।

४. आवश्यक नभएसम्म अन्तर्राष्ट्रिय र अनलाइन कारोबारहरू असक्षम पार्नुहोस्।

५. समय समयमा आफ्नो एटीएम पिन परिवर्तन गर्नुहोस्।

६. चुम्बकीय स्ट्रिप कार्डहरूको सट्टा चिप कार्डहरू प्रयोग गर्नुहोस्।

७. भीडभाड भएका वा शंकास्पद एटीएमहरूमा कारोबारहरूबाट बच्नुहोस्।

ठगीको सामना गर्नु परेमा के गर्ने ?

यदि तपाईंको खाताबाट अनुमति बिना पैसा निकालियो भने, आत्तिनु पर्दैन।

तुरुन्तै आफ्नो बैंकको ग्राहक सेवामा कल गर्नुहोस् र आफ्नो कार्ड ब्लक गर्नुहोस्।

नजिकैको शाखामा लिखित उजुरी दर्ता गर्नुहोस्।

साइबर ब्यूरो पोर्टल साईबर अपराध रिपोर्ट गर्नुहोस् - cyberbureau.nepalpolice.gov.np मा उजुरी दर्ता गर्नुहोस्।

लेनदेन र सन्देशहरूको स्क्रिनसटहरू राख्नुपर्छ।

तपाईंले जति चाँडो रिपोर्ट गर्नुहुन्छ, तपाईंको पैसा फिर्ता पाउने सम्भावना त्यति नै बढी हुन्छ।

के सावधानी नै वास्तविक सुरक्षा हो?

हो, तपाईंले आफ्नो कार्डको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुपर्छ। डिजिटल बैंकिङ आज आवश्यक छ, तर सुरक्षा पनि तपाईंको जिम्मेवारी हो। एटीएम कार्ड क्लोनिङ कुनै चलचित्रको कथा होइन, यो वास्तविकता हो। त्यसैले, थोरै सचेतना, ध्यान र समयमै कारबाहीले तपाईंको बैंक खाता सुरक्षित राख्न सक्छ। त्यसैले, याद गर्नुहोस् कि तपाईंको कार्ड तपाईंको खल्तीमा छ, तर यसको सुरक्षा तपाईंको हातमा छ।