काठमाण्डौ । यस वर्षको जनवरीदेखि जुनसम्म विश्वभरका ३ सय ४४ कम्पनीले ९९ हजार ६७० कर्मचारीलाई निकालेका छन् । जसमा नेपाली कम्पनीहरु पनि परेका छन् । अचानक जागिर गुमाउनुले मानसिक र आर्थिक समस्या निम्त्याउँछ। तर यदि वित्तीय योजना पहिले नै बनाइएको छ भने, तपाइँ तपाइँको जागिर गुमाउनु र अर्को काम पाउन बीचको चुनौतीहरुलाई कम गर्न सक्नुहुन्छ। परिवारलाई तनावबाट पनि टाढा राख्न सकिन्छ ।
गोल्डेन रुल : पहिले बचत र त्यसपछि खर्च गर्ने बानीको विकास गर्नुहोस्
१. आपतकालीन कोष सिर्जना गर्नुहोस्ः
रोजगारदाताहरूले सधैं आपतकालीन कोष राख्नुपर्छ। यसका लागि प्रत्येक महिना तलबबाट एक निश्चित रकम बचत खातामा जम्मा गर्ने । एकपटक तपाईंले ६–१२ महिनाको खर्च बराबरको रकम जम्मा गरेपछि, तपाईंले यसलाई तरल कोष वा बैंक एफडीमा लगानी गर्न सक्नुहुन्छ। यसलाई आपतकालीन अवस्थामा मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।
२. व्यक्तिगत स्वास्थ्य बीमा लिनुहोस्ः
तपाईले आफ्नो जागिर गुमाउँदा कम्पनीको स्वास्थ्य बीमा रोकिन्छ, तर कुनै पनि समयमा चिकित्सा आपतकालीन हुन सक्छ। यस्तो अवस्थाले तपाईंको संकटलाई अझ बढाउन सक्छ। आफ्नो बचत निल्न सक्छ। त्यसैले व्यक्तिगत पारिवारिक फ्लोटर स्वास्थ्य बीमा नीति हुनुपर्छ।
३. एक विविध पोर्टफोलियो सिर्जना गर्नुहोस्ः
तपाईंको लगानी पोर्टफोलियोमा विविधता कायम राख्नुहोस्। यसमा इक्विटी, सुन, ऋणपत्र, घरजग्गा आदि जस्ता विभिन्न सम्पत्तिहरू थप्नुहोस्। यसका कारण एउटा सम्पत्ति वर्गमा गिरावट आएको छ भने अर्कोमा वृद्धि हुनेछ । सामान्यतया बजार घटेपछि सुनको मूल्य बढ्छ । आवश्यकता अनुसार ऋण वा सुनमा लगानी गर्न सक्नुहुन्छ।
४.पहिले बचत गर्नुहोस्, त्यसपछि खर्च गर्नुहोस्ः
सुनौलो नियम भनेको तपाईंले आफ्नो तलब प्राप्त गर्ने बित्तिकै बचत वा लगानीको लागि पैसा छुट्याउनु हो। त्यसपछि बाँकी रकम खर्च गर्नुहोस्। पहिला खर्च गरेर बाँकी रकम लगानी गर्ने रणनीति राम्रो होइन । तपाईको तलबको २० प्रतिशत लगानी गर्न निश्चित गर्नुहोस्।
जागिर छाडेपछि गर्नुहोस् यी कामहरु
नगदको लागि रोक्न सकिन्छ एसआइपी
यदि जागिर गुमाउनुको कारण नियमित आम्दानी बन्द हुन्छ भने, सबैभन्दा पहिले एसआइपी लगानी रोक्नुहोस्। एसआइपी मार्फत जम्मा गरिएको रकमलाई निश्चित आय योजनामा लगानी गर्नुहोस्।यसले तपाईंलाई नियमित मासिक आम्दानी दिनेछ। यदि तपाईं लामो समयसम्म जागिर पाउने कुरामा निश्चित हुनुहुन्न भने, तपाईंले आफ्नो पोर्टफोलियोको इक्विटी कम्पोनेन्टलाई विस्तारै सुरक्षित लगानीमा रूपान्तरण गर्न सक्नुहुन्छ।
जरुरी र गैरजरुरी खर्चहरूको सूची बनाउनुहोस्
आवश्यक खर्चको सूची बनाउनुहोस्। यसमा घर भाडा, इएमआई, विद्यालय शुल्क, बिजुली, पानी, किराना सामानहरू समावेश छन्। यिनैमा मात्र खर्च गर्नुहोस् । गैर जरुरी खर्चहरूको सूची तयार गर्नुहोस्। ओटीटी, जिम सदस्यता, रेस्टुरेन्टमा डिनर आदि यस्ता खर्च हुन् जसलाई रोक्न सकिन्छ।