काठमाण्डौ । यदि सेवानिवृत्तिमा कुनै बचत छैन भने, आतङ्कित हुनु आवश्यक छैन। वास्तवमा, तपाईँको घरको सहयोगमा डाउनसाइजिङ अपनाएर, तपाईँ सुरक्षित मासिक आय, आर्थिक स्वतन्त्रता र आरामदायी सेवानिवृत्ति जीवन बिताउन सक्नुहुन्छ। त्यसैले यसको बारेमा थाहा पाउनुहोस्।
भनिन्छ कि बुढ्यौलीको छडी भनेको पैसा हो, तर यदि तपाईँको ब्याङ्क खाता तपाईँको ६१ वर्षको उमेरमा पुग्दासम्म खाली छ भने त्यहाँ आतङ्क हुन बाध्य छ। तर प्रतीक्षा गर्नुहोस्, यदि तपाईँसँग आफ्नै घर छ भने, तपाईँ अझै पनि विलासी र सुरक्षित सेवानिवृत्ति बाँच्न सक्नुहुन्छ। वास्तवमा, आजको युगमा, यसलाई डाउनसाइजिङ भनिन्छ, अर्थात्, सरल शब्दहरूमा, ठुलो घर बेच्नु, सानो घरमा सर्नु र बाँकी पैसाबाट आफ्नो बाँकी जीवन आर्थिक रूपमा स्वतन्त्र बनाउनु। त्यसोभए बचत नगरी पनि यस घर सम्पत्ति मार्फत तपाईं कसरी सुरक्षित भविष्यको योजना बनाउन सक्नुहुन्छ भनेर बुझ्नुहोस्।
डाउनसाइजिङका लागि जादु सूत्र के हो?
ठुलो घर बेचेर र सानो आवश्यकताअनुसार सानो घरमा गएर पैसा बचत गर्ने।
मानौँ तपाईँ ठुलो थ्रीबीएचके फ्ल्याट वा काठमाण्डौ, पोखरा वा कुनै ठुलो सहरको पुर्खाको घरमा बस्नुहुन्छ, जसको मूल्य आज करिब २ करोड रुपैयाँ छ। अब जब बच्चाहरू आफ्नो जीवनमा बसिरहेका छन्, तपाईँलाई यति ठुलो घरको आवश्यकता पर्दैन।
तपाईँले यो ठुलो घर बेच्नुहुन्छ र कुनै न कुनै सानो सहरमा ८० लाखको राम्रो टूबीएचके घर किन्नुहुन्छ, घर परिवर्तन गरेपछि तपाईँसँग लगभग रु.१.२ करोडको ठुलो रकम बाँकी रहनेछ।
यो त्यो रकम हो जुन तपाईँको ‘सेवानिवृत्ति किट’ बन्नेछ।
अब डाउनसाइजिङु पैसा कसरी प्रयोग गर्ने?
घरलाई सानो बनाउन मात्र पर्याप्त छैन, बाँकी पैसा तपाईँले हरेक महिना (पेन्सन) पाउने ठाउँमा राख्नु आवश्यक छ।
डाउनसाइज गर्नु अघि यी ५ चीजहरूलाई कहिल्यै बेवास्ता नगर्नुहोस्ः
भावनात्मक संलग्नताः पुराना सम्झनाहरू तपाईँको ठुलो घर र गाउँसँग सम्बन्धित छन्। त्यसोभए आफैलाई सोध्नुहोस्, के तपाईँ नयाँ वातावरणमा अनुकूल हुन तयार हुनुहुन्छ?
सुविधाहरूः अस्पताल, बजार र पार्कहरू नजिकै हुने ठाउँ छान्नुहोस्, किनकि बुढ्यौलीमा कनेक्टिभिटी सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
हेरचाह लागतः यदि ठुलो घर सफा र मर्मतको लागत बढी छ भने, सानो घरले पैसा मात्र बचत गर्दैन, तर तपाईंको मेहनत पनि कम गर्दछ।
कर नियोजनः तपाईँले आफ्नो घर बेचेर कमाएको नाफामा पूँजीगत लाभ कर लगाइन्छ। यसबाट बच्नका लागि, तपाईँले नयाँ घर किन्नुपर्नेछ ।
बालबालिकाको हेरविचारः यद्यपि घर तपाईँको हो, तर परिवारमा छलफल गर्दा भविष्यमा कुनै पनि विवादबाट बच्न सकिन्छ।
डाउनसाइजिङका केही गोप्य लाभहरू पैसाबाहेक, सानो घरमा सर्ने धेरै मानसिक लाभहरू पनि छन्
ऋण वा बिलको चिन्ता समाप्त भएको छ।
नयाँ व्यक्तिहरू भेट्ने र नयाँ सीपहरू सिक्ने अवसर।
तपाईँले भविष्यमा अरू कसैमाथि निर्भर हुनुपर्दैन।
किन ढिलो भयो ?
वास्तवमा, ६१ वर्षको उमेरमा, बचत बिना हुनु अपराध होइन, तर हात धोएर बस्नु गल्ती हुन सक्छ। तपाईँको घर तपाईँको सबैभन्दा ठुलो शक्ति हो। त्यसैले सही समयमा लिइएको निर्णयले तपाईँलाई जबरजस्ती वृद्धबाट बलियो र स्वतन्त्र वरिष्ठ नागरिक बनाउन सक्छ। याद गर्नुहोस्, सेवानिवृत्ति कामको अन्त्य होइन, तर आफ्नै सर्तहरूमा जीवनको सुरुवात हो।
नोटः यो लेख सामान्य जानकारीमा मात्र आधारित छ।