तेल र रक्सी बदनाम छन्, खासमा क्यान्सर लाग्नुका कारण यस्तो छ

काठमाण्डौ । क्यान्सरले एक जना व्यक्तिलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण परिवारलाई नै नष्ट गर्छ। याद राख्नुहोस् कि राम्रो निद्रा ताजा रहन मात्र होइन, क्यान्सरबाट बच्न पनि महत्त्वपूर्ण छ। आजैदेखि, आफ्नो रातको स्क्रिन समय घटाउनुहोस् र राम्रो निद्राको लागि वातावरण सिर्जना गर्नुहोस्।

क्यान्सर एक खतरनाक र ज्यान जोखिममा पार्ने रोग हो जसका धेरै प्रकार र कारणहरू छन्। धेरै जीवनशैली कारकहरूले क्यान्सरको जोखिम बढाउन सक्छन्, जसमा धूम्रपान, अत्यधिक मदिरा सेवन, तेल र मसलादार खाना आदि समावेश छन्।

क्यान्सर विश्वव्यापी रूपमा मृत्युको एक प्रमुख कारण हो। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार, प्रत्येक ५ जनामा ​​१ जनालाई आफ्नो जीवनको कुनै न कुनै समयमा क्यान्सर हुन सक्छ। प्रत्येक ९ जना पुरुषमा १ जना र प्रत्येक १२ जना महिलामा १ जनाको क्यान्सरबाट मृत्यु हुन्छ।

क्यान्सर हुनुको कारण के हो ? धेरैजसो मानिसहरू अल्ट्रा–प्रोसेस्ड खाना खाँदा वा व्यायाम नगर्दा मात्र क्यान्सर हुन्छ भन्ने सोच्छन्। तर के तपाईंलाई थाहा छ निद्राको कमी पनि क्यान्सरको प्रमुख कारण हो? यो कुरा एक नयाँ अध्ययनमा बाहिर आएको छ।

निद्रा र क्यान्सर बीच के सम्बन्ध छ?

मानव शरीर २४ घण्टाको चक्रमा काम गर्छ जसलाई सर्काडियन रिदम भनिन्छ, जसले निद्रा, हर्मोन र धेरै महत्त्वपूर्ण शारीरिक कार्यहरूलाई नियन्त्रण गर्छ। यो प्रकाशप्रति धेरै संवेदनशील हुन्छ,ल्यापटप, टिभी जस्ता ग्याजेटहरूबाट निस्कने नीलो प्रकाशप्रति। यदि कसैले राति अबेरसम्म स्क्रिन हेर्छ भने, यो चक्रमा बाधा पुग्छ, जसका कारण शरीरको प्रणालीमा बाधा पुग्छ।

रातको प्रकाश र क्यान्सर बीचको सम्बन्ध

सन् २००५ को एक अध्ययन (सन्दर्भ) ले रातमा बिजुलीको बत्तीले स्तन क्यान्सरको जोखिम बढाउँछ भन्ने पत्ता लगाएको छ। अध्ययनका अनुसार, औद्योगिक देशहरूमा रातमा बढी प्रकाश प्रयोग हुने भएकाले स्तन क्यान्सरको जोखिम पाँच गुणा बढी हुन्छ।

प्रकाशले मेलाटोनिन कम गर्छ

रातको अँध्यारोमा, मस्तिष्कले मेलाटोनिन नामक हर्मोन उत्पादन गर्छ। यसले तपाईंलाई निदाउन मद्दत गर्छ। तर मेलाटोनिनले निद्रा मात्र लगाउँदैन, यसले क्यान्सर कोषहरूलाई बढ्नबाट पनि रोक्छ।जब तपाईं रातमा प्रकाश वा मोबाइल स्क्रिनको सम्पर्कमा आउनुहुन्छ, कम मेलाटोनिन उत्पादन हुन्छ, जसले क्यान्सरको जोखिम बढाउन सक्छ।

निद्रा र क्यान्सर बीचको प्रत्यक्ष सम्बन्ध

निद्रा तपाईंको शारीरिक, मानसिक र भावनात्मक स्वास्थ्यको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ। निरन्तर निद्रामा गडबड, सर्काडियन लयमा अवरोध, र रातमा प्रकाश वा मोबाइल स्क्रिनको कारणले मेलाटोनिन उत्पादनमा अवरोध, यी सबै कुराहरूले मिलेर स्तन, प्रोस्टेट र कोलोन क्यान्सरको जोखिम बढाउन सक्छ।

रात्रिकालीन कामदारहरू बढी जोखिममा छन्

यदि तपाईं सिफ्टमा काम गर्नुहुन्न, तर अझै पनि राती अबेरसम्म मोबाइल वा टिभी हेर्नुहुन्छ भने, तपाईं पनि यो जोखिममा हुनुहुन्छ। २०२१ को एक अध्ययनले यो पनि भन्यो कि रातमा प्रकाशको सम्पर्कमा आउँदा पनि थाइराइड क्यान्सरको जोखिम बढ्छ।

क्यान्सरबाट बच्न के गर्ने?

केही सरल उपायहरू अपनाएर क्यान्सरको जोखिम कम गर्न सक्नुहुन्छ।

सुत्नुभन्दा २ घण्टा अगाडि स्क्रिनमा नहेर्नुहोस्

सूर्यास्त पछि घरको बत्ती मधुरो राख्नुहोस्

हरेक दिन निश्चित समयमा सुत्ने र उठ्ने बानी बसाल्नुहोस्।

मोबाइलमा “नाइट मोड” अन गर्नुहोस् वा पहेंलो बत्तीको चस्मा लगाउनुहोस्

शयनकक्ष शान्त, थोरै अँध्यारो र आरामदायी राख्नुहोस्

Note : यो लेख सामान्य जानकारीको लागि मात्र हो। यो कुनै पनि तरिकाले कुनै पनि औषधि वा उपचारको विकल्प हुन सक्दैन। थप जानकारीको लागि सधैं आफ्नो डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्।